Όταν ένα έμβρυο έχει ανεπαρκή ανάπτυξη για την ηλικία κύησης, τότε μιλούμε για ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ή εμβρυϊκή υποτροφία (SGA). Αυτό αφορά το 3% έως 5% των γεννήσεων. Αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες ενδομητρικής θνησιμότητας, όταν είναι σοβαρή. Οι αιτίες της είναι πολλές.
Υπάρχουν δυο τρόποι να τεθεί η διάγνωση: είτε προγεννητικά διαπιστώνουμε κατά τη διάρκεια της κύησης ότι η ανάπτυξη του εμβρύου δεν είναι επαρκής, είτε παρατηρούμε στη γέννηση ότι το μωρό είναι μικρότερο από ό, τι προβλέπεται για την ηλικία κύησης. Στο 30% των περιπτώσεων, η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ή εμβρυϊκή υποτροφία (SGA) περνά απαρατήρητη. Στην πλειονότητα όμως των περιπτώσεων (70%), η υποτροφία είναι δυσαρμονική: η περίμετρος κρανίου είναι φυσιολογική όμως το βάρος, η περίμετρος κοιλιάς και ορισμένες φορές το μήκος των οστών είναι μειωμένα. Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ονομάζεται αρμονική όταν όλες οι παράμετροι, περιλαμβανομένης της περιμέτρου του κρανίου, απέχουν από το φυσιολογικό.
Υπάρχουν τρεις μεγάλες αιτίες ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης (IUGR) ή εμβρυϊκής υποτροφίας (SGA):
- Οι αιτίες που συνδέονται με τον πλακούντα: Ο πλακούντας δεν κάνει σωστά τη δουλειά του και άρα οι έμβρυο-μητρικές ανταλλαγές είναι διαταραγμένες. Αυτό μπορεί για παράδειγμα να συμβεί κατά τη διάρκεια της πρώτης εγκυμοσύνης ή σε περίπτωση υπέρτασης ή προεκλαμψίας.
- Οι αιτίες που οφείλονται στη μητέρα: σοβαρή αναιμία,κάπνισμα,αλκοολισμός ή χρήση ναρκωτικών, καρδιακές νόσοι κ.ά
- Οι αιτίες που οφείλονται στο έμβρυο: λοιμώξεις (ερυθρά,τοξοπλάσμωση,κυτταρομεγαλοϊός) ή χρωμοσωμική ανωμαλία (τρισωμία 21, τρισωμία 18). Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) που συνδέεται με χρωμοσωμικές ανωμαλίες είναι σπανιότερη αλλά σοβαρότερη και πολύ πρώιμη. Τέλος, ορισμένες περιπτώσεις παραμένουν ανεξήγητες.
